The Northern Way

Sagas and Tales in Old Icelandic

29. Fall Þorgnýs jarls

Litlu síðar en þeir Hrólfr fóru ór Jótlandi ok í Garðaríki, kom við land Tryggvi berserkr, sá er fyrr var getit í sögunni. Hann hafði óvígan her fyrir fjölda sakir. Hafði hann optast verit í Skotlandi ok Englandi, síðan hann flýði undan þeim Hrólfi ok Stefni, en nú hafði hann spurt, at þeir váru ór landi farnir ok nú mundi lítil viðtaka.

En þegar Þorgnýr jarl spurði hersöguna, lét hann safna liði, ok með því at Tryggvi hafði mjök á óvart komit ok þat annat, at burt var allt mannval ór landinu, þá fekk jarl lítit lið móti svá miklum her. Fundr þeira var skammt frá borginni. Sló þar þegar í inn harðasta bardaga. Gengu hvárirtveggju vel fram. Þorgnýr jarl lét röskliga fram bera merki sitt ok fylgdi sjálfr ok barðist alldjarfliga ok drap margan mann. Björn ráðgjafi fylgdi honum karlmannliga ok felldi marga menn, því at þeir váru vanir til herskapar ok fullhugar til framgöngu. Tryggvi gekk ok hart fram ok óð í gegnum lið jarls, svá at ekki stóð við honum, ok hallaðist mjök orrostan á hans menn, jarlsins. Bardaginn stóð allan dag ok lyktaðist með því, at Þorgnýr jarl fell með góðan orðstír ok Tryggvi varð hans banamaðr. Flýði þá Björn ráðgjafi ok þat lið, er eptir var, til borgar, ok heldu sik þar, en Tryggvi settist um borgina.

Síð um kveld sáu menn, at þrjú skip sigldu at landi. Váru öll stór ok svört fyrir borði. Þeir lögðu í lægi ok tjölduðu. Váru nú borgarmenn hugsjúkir um sinn hag. En þegar morgunn kom, ganga skipamenn heim til borgar með fylktu liði. Tólf gengu fremstir, ok höfðu tveir af þeim grímur fyrir andliti. Tryggvi fylkti ok liði sínu, en er þeir fundust, varð þar fátt um kveðjur, því at grímumenn réðu þegar til bardaga ok sóttu hart fram. Ok er borgarmenn sjá þat, gengu þeir út af borginni ok kómu í opna skjöldu. Varð Tryggvi mjök í kvínni, ok fell mjök lið hans. Menn sóttu fast at Tryggva, ok lauk svá, at hann fell ok mestr hluti liðs hans. Tóku þeir þá mikit herfang. Fóru grímumenn þegar til skipa sinna ok áttu ekki tal við aðra menn. Undruðust landsmenn mjök, hvat mönnum þetta mundi vera, ok kunni þat engi at segja. Var nú eptir um kyrrt, ok var Þorgnýr jarl haugsettr. Þóru fekk mikit fráfall föður síns ok mörgum öðrum landsmönnum, því at hann hafði verit góðr höfðingi ok stjórnsamr ok ráðit lengi ríkinu ok átt mjök friðsamt. Var hann því öllum mönnum harmdauði.

30. Fyrsti dagr orrostu

Frá því er nú at segja, sem fyrr var frá horfit, at Hrólfr stefnir öllum sínum her móti Eireki konungi. Þeir fundust skammt frá Aldeigjuborg. Hafði konungr mikit lið ok harðsnúit. Margir váru miklir höfðingjar með Eireki konungi. Einn af þeim var jarl, er Ími hét. Hann var mikill ok sterkr ok vel vígr, ættaðr ór Garðaríki. Með þeim var hálfbróðir hans, er Röndólfr hét. Hann mátti vel tröll kallast fyrir vaxtar sakir ok afls. Móðurætt hans var frá Áluborg í Jötunheimum, ok þar hafði hann upp vaxit. Hann hafði kylfu fyrir vápn, sex álna langa ok mjök digra í annan enda. Eigi bitu flest járn á ólpu þá, er hann var í. Röndólfr var hamaðr ok grenjaði sem tröll, þegar hann reiddist. Brynjólfr var með konungi, en þeir Þórðr ok Grímr váru eigi komnir, því at þeir söfnuðu liði it efra um landit.

Hvárirtveggju reistu sínar herbúðir ok sváfu af þá nótt. Þar var sléttlent ok skammt til sjóvar. En um morgin snemma bjuggust þeir til orrostu, en konungr skipaði fylkingar tvær ok var sjálfr í annarri, en Brynjólfr bar merki konungs. Fyrir framan merkit setti hann Röndólf ok alla þá, er mestir kappar váru, en í annan fylkingararm var Ími jarl ok fleiri tígnarmenn, þó at þeir sé eigi nefndir. Hans merki bar sá maðr, er Arnoddr hét ok var mikill kappi. Hrólfr setti ok tvær fylkingar. Skipaði hann sér móti Eireki konungi ok undir sitt merki Svíum ok Frísum. Stefnir var í annan arm ok Jótar. Sá maðr bar merki fyrir honum, er Áli hét, inn mesti hreystimaðr. Hrólfr var í herklæðunum Hreggviðarnaut. Hann reið Dúlcifal. Margt riddaralið var í hvárumtveggja hernum. Stefnir var í annarri kápu Hrólfs. Möndull var ekki í orrostu, því at hann var ekki við vápn vanr.

At svá skipuðu æptu hvárirtveggju heróp, ok eptir þat sigu saman fylkingar. Var þegar hörð orrosta ok mikit mannfall af hvárumtveggjum. Var fyrst atreið með riddurum, en síðan ákafr bardagi með höggum ok lögum. Röndólfr gekk þegar hart fram ok lamdi á tvær hendr með kylfunni ok drap svá bæði menn ok hesta. Engi var svá sterkr riddari, at þyldi eitt hans högg. Hrökk því allt undan, þat er fyrir varð. Brynjólfr bar merkit fram kappsamliga, ok gerðist nú illr kurr í liði Hrólfs. Hann ríðr nú fram á Dúlcifal, ok var engi svá hraustr, at í söðli sæti fyrir honum ok hans höggum. Hann hjó með sverðinu Hreggviðarnaut bæði menn ok hesta ok drap margan mann, því at sverðit beit sem í vatn brygði ok nam hvergi í höggi stað. Var nú orrostan mjök skæð, svá at hver fell um þveran annan.

Nú er frá því at segja, at Stefnir ríðr hart fram í lið Íma jarls ok veitir mörgum riddara skaða, þar til at Ími jarl kemr í móti honum. Ríðr þá hvárr at öðrum með miklu kappi, ok leggr hvárr til annars í skjöldinn. En er þeir mættust, brotnaði spjótskapt Íma sundr í miðju, en Stefnir hjó jarl aptr ór söðlinum, svá at hann kom fjarri niðr hestinum. Spratt hann skjótt á fætr ok brá sverðinu. Stefnir hljóp þá af baki ok hjó til Íma, en hann hjó á móti, ok kom sverð Stefnis á gaddhjaltit ok tók af höndina með. Eptir þat lagði Stefnir jarl í gegnum með sverðinu, ok lét hann svá sitt líf. Gekk hann síðan hart fram.

Þeir fundust í annan stað Áli ok Arnoddr ok sóttust með mikilli hreysti. Þeir hjuggust, svá at af þeim váru allar hlífarnar. Báðir höfðu þeir kastat merkjunum, en svá lauk þeira viðreign, at Arnoddr lagði með sverðinu í kvið Ála ok út um bakit, en hann óð upp á lagit ok hjó með báðum höndum í höfuð Arnoddi, svá at í tönnunum nam staðar. Fellu þeir nú báðir dauðir til jarðar.

Nú sér Hrólfr skaða þann, er Röndólfr gerir á liði hans, ok sér, at eigi muni svá búit hlýða. Hann hleypr af baki Dúlcifal ok veðr á móti Röndólfi. En er þeir mætast, þá lýstr Röndólfr til Hrólfs með járnkylfunni, en hann veik sér undan ok treysti eigi at standa undir svá þungu höggi. Kylfan kom á tvá menn, er staðit höfðu á baki Hrólfs, ok lamdist hvert beint í þeim. Hrólfr slæmdi sverðinu á hönd Röndólfs, ok tók af í úlfliðnum ok allar tær af öðrum fæti. Röndólfr reiddi upp stöngina með annarri hendi ok laust til Hrólfs af öllu afli. Kylfan kom í jörðina ok sökk til miðs, en Hrólf sakaði ekki. Hjó Hrólfr þá af Röndólfi aðra höndina, svá at hún fell niðr. Sneri hann þá undan. Hann veifaði stúfunum ok öskraði sem griðungr. Í því höggr Hrólfr undan honum báða þjóhnappana, svá at þeir loddu við í knésbótum. Dró hann þá slóðann eptir sér ok hljóp beljandi upp í fylking Eireks konungs, svá at allt hrökk undan. Drap hann með því margan mann.

Hrólfr ok Stefnir neyttu þessa ok þeira menn, höggva nú ok leggja hvern mann, er fyrir varð. Fell nú undvörpum lið Eireks konungs. Röndólfr gáði ekki, hvat fyrir var, ok hljóp á Brynjólf, svá at hann fell á bak aptr með merkit ok komst með nauðum á fætr ok flýði síðan. En er menn Eireks konungs sjá merkit fallit, þá flýði hverr einn. En er Eirekr sér þat, flýr hann sem aðrir til borgarinnar, en þeir Hrólfr ok Stefnir ráku flóttann ok drápu hvern, er þeir náðu. Varð þar svá mikit mannfall, at varla má tölu á koma. Röndólfr hljóp út á ána ok drekkti sér, en Eirekr konungr ok þeira lið, er undan komst, byrgðu sik inni í borginni, ok lauk með því orrostu. Var þá komit at kveldi.

Hrólfr fór þá til herbúða sinna ok lét binda sár manna sinna. Hafði ok margt fallit af liði hans. En er á leið kveldit, sáu menn Hrólfs þrjú herskip fara at landi. Þeir lögðu í lægi ok bjuggu um. Eptir þat gengu frá skipum þrjú hundruð manna. Þat var allt vaskligt lið ok vel búit. Einn maðr var þar stærstr fyrir liði. Þessir menn gengu til herbúða Hrólfs, ok er þeir finnast, kennir Hrólfr, at þar er kominn faðir hans, Sturlaugr, ok Eirekr, bróðir hans. Verðr þar mikill fagnafundr með þeim öllum saman. Spurði Hrólfr föður sinn tíðenda ok af ferðum sínum. Sturlaugr var þá gamall mjök ok hafði lengi af lagt herferðir. Sagðist hann hafa spurt til ferða Hrólfs, ok hann hefði því farit af Noregi til Garðaríkis at veita Hrólfi lið. Drukku þeir um kveldit ok höfðu mikla gleði. Sturlaugr hafði herklæði sín ok saxit Véfreyjunaut. Með honum váru margir kappar ok hreystimenn ór Hringaríki. Einn af þeim hét Torfi inn sterki, annarr Bárðr, þriði Garði, fjórði Atli, fimmti Birgir, sétti Sölvi, sjaundi Loðinn, áttundi Knútr kveisa. Allir váru þessir inir mestu hreystimenn. Þóttu þeir Torfi ok Knútr bera langt af þeim. Tóku þeir nú náðir á sik um nóttina ok höfðu vörðu sterka.

31. Annarr dagr orrostu

At Eireki konungi dreif margt lið um nóttina, þeir ór heruðum söfnuðust til hans, en þeir Grímr ægir ok Þórðr Hléseyjarskalli kómu um kveldit með ótöluligan her. Váru með þeim margir kappar ok berserkir, ok eru tólf nefndir: Einn er Örn inn ermski, Úlfr, Hárr ok Gellir, Sörli síðnefr ok Tjörfi, Tjösnir, Loðmundr, Haki, Lífólfr ok Styrr sterki, Brúsi beinserkr. Allir váru þessir illir viðreignar ok tröllum líkari en mönnum, þótt fjórir væri verstir, en þat var Tjösnir ok Gellir ok þeir bræðr, Styrr ok Brúsi. Varð nú Eirekr konungr feginn þeira kvámu ok sagði þeim hann hefði fengit mikinn mannskaða ok Hrólfr væri ólíkr flestum mönnum fyrir hreysti sakir ok herklæða, er hann hafði, — "var oss þat mikit óhapp, at Hrólfr náði sverðinu Hreggviðarnaut."

Grímr segir: "Vel mun duga. Skulum vér þann mannskaða aptr bæta á morgin, er þér fenguð í dag."

Leið náttin, en dagr kom. Bjuggust nú hvárirtveggju til orrostu.

Eirekr konungr fór út af borginni með allt sitt lið ok skipaði sínar fylkingar. Brynjólfr bar enn merki hans, en undir merkinu stóðu átta berserkir: Örn ermski, Úlfr, Hárr, Sörli, Lífólfr, Loðmundr, Herkir, Tjörfi ok Grímr ægir. Stóð hann fyrir framan fylkingarmerkit. Í annan arminn var Þórðr Hléseyjarskalli, ok var borit fyrir honum merki. Þar váru þeir Tjösnir ok Gellir, Styrr ok Brúsi ok margt annat lið.

Í mót Eireki konungi fylkti Hrólfr ok Stefnir ok með þeim Knútr kveisa ok Torfi inn sterki. Á mót Þórði fylkti Sturlaugr ok Eirekr, sonr hans, ok þeir sex kapparnir: Haddr, Garði, Atli, Birgir, Sölvi ok Loðinn. Eigi er þess getit, hverir merki báru fleiri en Brynjólfr. Liðsmunr var mikill, svá at konungr hafði þrjá um einn.

Síðan var í lúðra blásit, ok eptir þat sigu saman fylkingar með ópi ok eggjan ok miklu vápnabraki. Var fyrst hörð skothríð, en síðan höggorrosta, ok gengu hvárir sterkliga á aðra. Váru margir þeir hlutir ok atburðir, at jafnfram báru við, ok verðr þó fram í einu senn at segja. Möndull dvergr var eigi í orrostu ok stóð á hæð nokkurri. Hann skaut af handboga ok var mjök mannskæðr. Gengu nú hvárirtveggi hart fram, svá at eigi þurfti sóknar at frýja. Í móti Grími ægi kómu þeir Knútr kveisa ok Torfi inn sterki. Báðir váru þeir sterkir ok fjölkunnigir. Þeir sóttu hann báðir senn lengi dags. Var þeira atgangr svá harðr, at menn urðu forða sér nærri at vera. Berserkirnir konungs gerðu mikit af sér ok gengu í gegnum lið Hrólfs, svá at allt hrökk undan. Varð þar margr góðr drengr ríki sitt at missa. Engi var svá góðr hjálmr eða þykkr skjöldr, at eigi yrði at ganga fyrir þeira höggum. Var lið Hrólfs búit til flótta.

Hrólfr hafði gengit í fylking Eireks konungs ok Stefnir, ok gerðu þar mikinn skaða, áðr þeir sáu, hversu berserkirnir gengu hart fram. Sneru þeir þá í móti þeim, ok er þeir fundust, var þar ekki stórra höggva at frýja, er hvárir greiddu öðrum. Hrólfr hjó til Arnar, en hann kom skildi við, ok tók hann sundr, en blóðrefillinn reist allan kviðinn, svá at út fellu iðrin. Eptir þat lagði hann Herki í gegnum ok hjó báða fætr undan Lífólfi. Stefnir lagði með spjóti til Úlfs, en hann kom skildi fyrir lagit, ok gekk í gegnum ok svá í lærit. Var þat mikit sár. Úlfr hjó spjótit af skaptinu. Hárr hljóp ok fram at Hrólfi ok laust með gaddakylfu utan á hjálminn, svá at honum helt við ómegin, ok hrapaði at Úlfi ok stakk við honum sverðinu, en brynjan dugði eigi, ok gekk í gegnum hann. Loðmundr lagði til Stefnis, þar er kálfann tók, ok í gegnum kálfann. Hrólfr kom at því ok höggr báðum höndunum í höfuð Loðni ok klauf hann allan niðr í gegnum, svá at í jörðu nam staðar. Í því lögðu þeir Sörli ok Tjörfi at Hrólfi. Hárr laust með kylfunni um hrygg Hrólfs. Hefði þat orðit hans bani, ef eigi hefði kápan hlíft honum ok herklæðin, en hann fell á bæði kné. Hann spratt upp skjótt ok hjó á fót Hárs, svá at af tók í knjáliðunum. Hrólfr slæmdi ok sverðinu utan á síðu Tjörfa, svá at hann tók sundr í miðju. Sörli leitaði þá undan, ok Hárr hnykkti á annan fótinn ok lamdi með kylfunni, hvat er fyrir varð. Hann drap ellefu menn, áðr Stefnir hjó hann banahögg. Lét hann líf sitt með góðan orðstír. Var nú hörð orrosta. Eirekr konungr ok Brynjólfr drápu margan mann. Möndull skaut Eirek konung með pílu gegnum handlegginn.

Þeir Hrólfr ok Stefnir sækja nú hart fram á nýra leik, því at mjök hallaðist á þá bardaginn. Þeir kómu þar at, er þeir höfðu við átzt Grímr ok Torfi ok Knútr, ok var þar jörðu um snúit. Lyktaði svá þeira viðreign, at Knútr var dauðr, en Torfi ófærr fyrir sára sakir. Grímr var móðr mjök, en þó hafði hann drepit þá enn margan mann. Hrólfr ok Stefnir höggva til hans báðir senn, en hann fór niðr í jörðina undan, því líkt sem á vatni væri.

Frá því er nú at segja, er jafnfram bar við, at þeir Sturlaugr sækjast í annan fylkingararm. Gengu þar hvárir í lið annarra með stórum höggum ok sterkum spjótalögum. Var þar mikit mannfall. Sturlaugr hjó ok lagði til beggja handa með saxinu Véfreyjunaut. Þurfti sá engi um sár at binda, er skeinu fekk af því. Eirekr sonr hans, fylgdi honum vel ok felldi margan mann. Þórðr Hléseyjarskalli gekk með miklu kappi mót Sturlaugi. Hann atti fram berum skallanum, en þótt á hann væri höggvit með sverðum eða öxum, þá beit ekki. Því mátti hann öruggr fram ganga. Þeir Norðmenninir, fjórir tigir af mönnum Sturlaugs, kómu móti honum ok sóttu allir at honum, en hann varðist með miklu kappi.

Í öðrum stað mættust þeir Styrr sterki ok Brúsi beinserkr, en í móti þeim kom Haddr ok Garðr, Birgir ok Sölvi. Gengu þeir þrír at hinum tveimr, ok þurftu þeir allra handa við. Var þeira sókn bæði hörð ok áköf, ok eru þeira högg ok lög eigi með atvikum greind. En svá lauk þeira fundi, at þeir Styrr ok Brúsi sprungu af mæði. Höfðu þeir þá drepit Hadd ok Garð ok höggvit báðar hendr af Sölva, en Birgir var mjök sárr. Sölvi hljóp at einum manni ok setti hausinn fyrir brjóst honum, svá at inn gengu bringspalirnar. Var þat hans bani. Eptir þat felldi hann annan ok beit sundr barkann í þeim. Var hann þá lagðr spjóti í gegnum, ok lét hann líf sitt með mikilli hreysti.

Loðinn ok Atli sóttu tveir Gelli, ok var þeira fundr harðr, því at hann var it mesta illmenni. Særðu þeir hann mörgum sárum. Gellir hjó Átla með bryntröllsbroddi, en hann kom í hjálminn ok klauf hann, svá at í heila nam staðar. Loðinn vildi hefna hans ok lagði með sverði til Gellis í gegnum brynjuna ok í lærit. Varð þat mikit sár. Gellir hjó þá til Loðins, ok kom á viðbeinit ok tók þat sundr ok sneið hjartat. Fell hann dauðr niðr. Þá kom at Eirekr Sturlaugsson ok höggr Gelli banahögg.

Nú finnast þeir Tjösnir ok Sturlaugr. Höggr hvárr til annars, ok varð hvárrgi sárr. Hann hjó af Tjösni allan skjöldinn, en þó hörfði Sturlaugr fyrir stórum höggum Tjösna. Möndull sér þetta. Hann leggr ör á streng ok skýtr einni krókör í augat á Tjösna, svá at langt sökk upp á skaptit. Tjösnir grípr í örvarskaptit ok slítr burt örina, ok var þar á augat. Þessu sætir Sturlaugr ok höggr í því Tjösna sundr í miðju, svá at sér fell hvárr hlutrinn.

Sturlaugr sér nú, hversu mikinn skaða Þórðr gerir honum, svá at náliga var lið hans komit á flótta, en sumt drepit. Sækir hann nú þangat til, er Þórðr er, en hann snýst í móti, ok varð þeira einvígi bæði hart ok langt, þar til er Sturlaugr kom staðhöggi á Þórð. Þat kom í skalla honum ok bilaði eigi heldr en vant var. Þat högg varð svá mikit, at hann klauf höfuð Þórðar ok allan búkinn niðr í gegnum, svá at hann fell í tveim hlutum til jarðar. Sturlaugi vannst at með ýkjum, ok varð honum saxit laust ok smaug niðr í jörðina ok fannst aldri síðan. Um þenna atburð greinast mjök bækr, at því svá segir í Sturlaugs sögu ok fleirum öðrum sögum, at hann hafi orðit sóttdauðr heima í Hringaríki ok væri þar heygðr, en hér segir svá, at eptir fall Þórðar kom Grímr ægir upp ór jörðunni á baki Sturlaugi ok hjó með mæki um hrygg honum, svá at tæki sundr í miðju. Vitum vér eigi, hvárt sannara er.

Eirekr, sonr hans, sér þetta, því at hann var nær staddr. Hann hjó til Gríms með sverði af mikilli reiði, ok kom á öxl honum, ok gnast við, sem í stein kæmi, ok beit ekki á. Grímr snerist í móti Eireki ok spjó eitri í andlit honum svá heitu, at hann fell þegar dauðr niðr. Allir menn skelfdust við þessa sýn, en þó var enn hörð orrosta ok mikit mannfall.

Ok er Hrólfr vissi þessi tíðendi, varð hann reiðr mjök, ok sparði hann þá ekki Hreggviðarnaut ok hjó bæði hart ok títt, svá at allt hrökk undan, þat er fyrir var. Drap hann stundum tvá eða þrjá í einu höggi ok óð þvílíkt fram sem hann væði þungan árstraum. Orrosta þessi stóð allan daginn, til þess at svá var myrkt, at eigi var vígljóst. Lét þá Eirekr konungr halda upp friðskildi, ok gafst upp orrostan. Fór konungr í borgina með sitt lið, en Hrólfr til herbúða sinna, ok váru bundin sár manna, þeira er lífvænir váru. En svá hafði fallit lið Hrólfs ok Stefnis, at eigi váru meir eptir en tvær þúsundir manna af öllum þeira her ok flest allt mjök sárt. Var nú illr kurr í liðinu. Tóku menn þá á sik náðir ok sofnuðu skjótt eptir mikla mæðu.

32. Hrólfr fór til haugs Hreggviðar

En þegar menn váru í svefni, stóð Hrólfr upp mjök hljóðliga. Hann gekk þangat, sem Dúlcifal var, ok sté á bak honum ok reið til þess, er hann kom til Hreggviðar haugs. Tunglsljós var bjart. Hrólfr sté af hestinum ok gekk upp á hauginn. Hann sér, hvar Hreggviðr konungr sitr utan undir hauginum ok horfir mót tunglinu ok kvað:

"Gleðst Hreggviðr
af góðri för
Hrólfs ins hugdjarfa
hingat til landa.
Mun rekkr sá
ræsis hefna
á Eireki
ok öllum þeim.

Gleðst Hreggviðr
af Gríms dauða,
Þórðar ok þar með
þrjóta lífstundir.
Mun flokkr sjá
fjanda minna
fyrir Hrólfi
hníga verða.

Gleðst Hreggviðr
þá Hrólfr fær
ungrar meyjar,
Ingigerðar.
Mun Hólmgarði
hilmir stýra,
Sturlaugs sonr.
Standi kvæði."

Gekk þá fram Hrólfr ok kvaddi hann virðuliga. Konungr tók vel kveðju hans ok spurði, hversu honum gengi til.

Hrólfr segir: "Gerla munuð þér þat vita þykkjast, þótt ek segi þar eigi af, en þungt hefir oss orrostan veitt hér til sakir þess mikla mannskaða, er vér höfum fengit, ok er yðr nú til leggja nokkur góð ráð, at oss verði liðsemd at."

Hreggviðr mælti: "Nú þykki mér góð efni í, at þú munir geta hefnt mín, ok mun þér sigrs auðit verða, þótt ólíkligt þykki. Hér eru tvær byttur, er þú skalt við taka ok skenkja öllum þínum mönnum af annarri, þegar þeir vakna í morgin, en af inni minni byttunni skulið þit Stefnir drekka, ok mun ykkr þaðan af engi hlutr at áskilnaði verða. Kann ek þér þat at segja, at Stefnir ætlar sér Ingigerði, dóttur mína, þegar hann sá fegrð hennar, en eigi Þorgný, föður sínum, eða þér. Nú ann ek þér at njóta hennar, enda mun Stefni þat vel líka, er þú vilt vera láta, þegar þit hafið af byttunni drukkit. Hér er ok knífr ok belti, er ek vil gefa þér, ok munu eigi þvílíkir gripir á Norðrlöndum finnast. Skaltu þeim einum manni gefa þat, er þú þykkist mikit gott eiga upp at unna, en nú munum vit hér skilja at sinni ok aldri síðan sjást. Skaltu nú hauginn aptr byrgja, sem ek hefi þér áðr fyrir sagt. Ber þú kveðju mína Ingigerði, dóttur minni. Vildi ek til þín hyrfi öll sú hreysti ok hamingja, er mér hefir áðr fylgt. Far nú heill ok vel, gangi þér allir hlutir eptir óskum."

Síðan fór Hreggviðr öfugr inn í hauginn, en Hrólfr byrgði aptr hauginn, sem honum var boðit, ok sté síðan á Dúlcifal ok sneri heimleiðis.

En er hann var mjök kominn at herbúðum, fór Stefnir þar í móti honum með alvæpni mjök reiðiligr ok mælti: "Illa hefir þú gert, Hrólfr, er þú hefir gengit í Hreggviðar haug ok vilt þér einum frægða ok hyggst þar með at fá Ingigerðar konungsdóttur, en þat er þó eigi þess vísara."

Hrólfr segir: "Enga frægð hefi ek í þessu unnit, þótt ek hafi víðara farit náttlengis heldr en þú. Hefi ek engan hug á þat lagt, at ek mundi konungsdóttur fá. Mun sá hennar njóta, er lagit verðr, hvat er hverrgi hugsar."

Segir Hrólfr þá Stefni af sinni ferð til haugsins ok sýndi honum bytturnar. Settust þeir þá niðr ok drukku af byttunni, ok þóttust þeir við þann drykk mikit styrkna. Gerðist Stefnir þá blíðr við Hrólf ok segir honum makligast at njóta Ingigerðar, — "ok er þat sannligra, at þú fáir hennar heldr en faðir minn, svá gamall sem hann er."

Gengu þeir síðan til herbúða sinna ok sváfu þat, er nætr var eptir.

Árla um morgin vakti Hrólfr lið sitt ok skenkti öllum af byttunni, en þegar hverr hafði af drukkit, kenndi engi sinna sára, þótt áðr væri ófærir, þegar setzt hafði með þeim. Eggjuðu þeir mest, at berjast skyldi, er áðr vildu harðast flýja.

Möndull sá í byttuna ok segir slíka hluti vinsamliga, — "en þó vil ek ekki þetta öl drekka. Mega því allir ógurliga fram ganga, at oss kemr góð dagveizla, áðr en sjá dagr er úti, en þó munu þeir tíðendi segja kunna."

Herklæddust nú allir ok bjuggu sik til orrostu. Möndull mælti þá: "Nú mun sá dagr kominn, Hrólfr, er þú munt þurfa kápu þinnar. Er hér ein brún silkiblaka, er þú skalt setja innan undir kápugrímuna ok aldri henni frá andlitinu létta, þó at þér kunni heitt at verða."

Hrólfr tók við blökunni ok bjó svá um sem dvergr sagði fyrir. Fóru þeir nú til vígvallar ok fylktu liði sínu ok sýndu sik búna at berjast. Tóku þeir sér annan orrostustað, því at sá inn sami mátti eigi vera fyrir valfalli. Möndull gengr tysvar rangsælis kringum valinn. Hann blés ok blístraði í allar ættir ok þuldi þar forn fræði yfir ok sagði þann val þeim eigi at meini verða mundu.

Index  |  Previous page  |  Next page