The Northern Way

Sagas and Tales in Old Icelandic

7. Bardagi við Ingjald ok frá Njörfa

Ingjaldr trana hefir mikinn viðbúnað, lét styrkja borgarveggi ok safnar at sér múg ok margmenni ok illþýði. Þegar þeir fóstbræðr koma við land, brenna þeir ok herja. Var allt hrætt við þá. Gera þeir hervirki it mesta, áðr Ingjaldr fréttir. Ferr hann nú í móti þeim, ok er þeir fundust, tóku þeir til bardaga. Í enga þóttust þeir Hálfdan ok Víkingr komit hafa slíka mannraun. Þeir fóstbræðr dugðu mannliga, en er á leið bardagann, sneri mannfallinu á Ingjald. Stóð þessi orrosta fjóra daga. Þar kom um síðir, at Ingjaldr stóð einn upp. Kómu þeir engu sári á hann, ok náliga þótti þeim hann fara í lopti sem á jörðu. Þar kom um síðir, at þeir báru at honum skjöldu ok handtóku hann. Var hann þá settr í fjötur ok bogastrengr á hendr honum. Var þá svá myrkt af nótt, at þeim þótti eigi veganda at honum, en Víkingr vill eigi náttvíg vega. Þeir hlupu í borgina ok tóku Húnvöru ok Ingibjörgu ok fluttu til skipa ok lágu þar um nottina, en um morguninn váru varðmenn dauðir, en Ingjaldr á burtu, en járnin lágu eptir óbrotin, en bönd óleyst. Ekki sást járnafar á varðmönnum. Þótti Ingjaldr hafa sýnt trölldóm sinn. Drógu nú upp segl ok sigldu í haf ok heim til Svíþjóðar.

Lét Víkingr þá búast við brullaupi ok gekk at eiga Húnvöru. Þá hafði Hálfdan uppi orð sín ok bað Ingibjargar jarlsdóttur. Var þá send orð Herfinni jarli á Ullarakr. En er jarl kom, tók hann þessu vel. Var þat at ráðum gert, at Hálfdan fekk Ingibjargar, ok var þegar við veizlu búizt ok gerr samgangr þeira. Sátu þeir þar um vetrinn. At sumri lögðu þeir í hernað ok höfðu tíu skip ok herjuðu um Austrveg ok varð gott til fjár ok heldu heim at hausti. Þrjú sumur váru þeir í hernaði ok heldu heim at vetrum. Váru engir menn frægri en þeir.

Þat var eitt sumar, at þeir heldu til Danmerkr. Herjuðu þeir þar ok lögðu inn á Limafjörð. Þar sáu þeir liggja níu skip, dreka it tíunda. Þeir lögðu þegar at skipunum ok spyrja, hverr fyrir réði. Hann nefndist Njörfi, — "ok á ek at ráða fyrir Upplöndum í Noregi. Hefik nú tekit við föðurleifð minni, en hvert er heiti þeira, er til eru komnir?"

Þeir segja til sín. Hálfdan segir: "Ek mun bjóða yðr kosti tvá sem öðrum víkingum, at þér leggið af fé yðvart, skip ok vápn, en gangið lausir á land."

Njörfi svarar: "Þat þykki mér harðr kostr. Mun ek heldr kjósa at verja fé mitt ok falla með drengskap, ef þess verðr auðit, heldr en flýja félausum með svívirðing, þott þér hafið lið meira ok skip fleiri ok stærri."

Víkingr segir: "Ekki skal hafa ódrengskap við ok leggja at yðr fleirum skipum en þér hafið, ok skulu hjá liggja fimm vár skip."

Njörfi segir: "Þat er drengiliga mælt."

Bjuggust þeir þá til orrostu ok tóku til bardaga ok börðust um stafna á skipum sínum. Var þar in ákafasta sókn, því at Njörfi barðist alldjarfliga, en þeir fóstbræðr gengu hart fram.

Þrjá daga börðust þeir. Þóttust menn eigi vita, hvárir sigrast mundu.

Víkingr mælti: "Er mikit fé á skipum yðrum?"

Njörfi kvað þat eigi vera, — "því at þar, sem vér höfum herjat í sumar, hafa bændr flúit undan með fé sitt. Hefir því orðit lítit til fjár."

"Óvitrligt þykki mér þat," segir Víkingr, "at berjast ekki nema fyrir kapp eitt ok spilla þar til margs manns blóði, eða viltu, at vit gerum félag með okkr?"

"Gott mun mér við þik félag at leggja," segir Njörfi, "þótt þú sért eigi konungborinn. Veit ek, at faðir þinn var jarl ok ágætr maðr. Vil ek með því fóstbræðralag binda, at þú heitir jarl, en ek konungr, sem vit erum til bornir, hvárt vit erum í mínu ríki eða öðrum."

Hálfdan þagði hjá, er þeir töluðust við. Víkingr spyrr, hví hann væri svá tillagafár.

Hálfdan mælti: "Mér þykkir sem vel sé, þótt þit játið slíku, en eigi kemr mér þat á óvart, þótt þú kennir nokkurn þunga af einhverjum þeim, er Njörfi er nástæðr. Vil ek hér engan hlut í eiga, hvárki letja né fýsa."

Var þetta gert, at Njörfi ok Víkingr sættust ok sórust í fóstbræðralag eptir þvílíkum skildaga sem áðr var sagt ok lögðu í hernað um sumarit ok öfluðu mikils fjár ok skildu at hausti. Helt Njörfi til Noregs, en Víkingr til Svíþjóðar. Var Hálfdan í ferð með honum.

En er Víkingr hafði eigi lengi heima verit, tók Húnvör sótt ok andaðist. Þau áttu eptir einn son, er Hringr hét. Hann óx upp í Svíaveldi, þar til sem hann var fulltíða at aldri, ok varð þar konungr ok var skammlífr, ok er margt manna frá honum komit. En þeir lágu í hernaði hvert sumar fóstbræðr ok urðu frægir ok safna fjölda skipa, svá at þeir höfðu fjóra tigi skipa.

8. Dráp Ingjalds trönu

Þat er at segja frá Ingjaldi trönu, at hann safnar ógrynni hers ok leitar at þeim fóstbræðrum, Víkingi ok Hálfdani. Þat var eitt sumar, at þeir fundust í Austrvegi. Hafði Ingjaldr fjóra tigi skipa. Slær þar í bardaga. Berjast þeir svá, at ekki mátti í milli sjá, hvárir vinna mundu.

Um síðir réð Víkingr til uppgöngu á dreka Ingjalds ok Njörfi þegar eptir honum ok Hálfdan, ok ruddust um fast, svá at þeir drepa hvern mann eptir annan. Þá veðr Ingjaldr aptr eptir drekanum ok hafði atgeir stóran at vega með. Sóttu þeir fóstbræðr nú at Ingjaldi, ok var þat lengi dags, at þeir kómu engu sári á hann, ok þá er Ingjaldi þótti fast at herða, stökk hann fyrir borð ok Njörfi ok Hálfdan eptir honum, ok leggjast hvárir, er meira geta. Víkingr létti eigi fyrr en hann hafði drepit hvern mann á drekanum. Síðan hljóp hann í bát ok reri til lands. Ingjaldr lagðist þar til, er hann kemst at landi. Þá kómu þeir framan í lágarða Hálfdan ok Njörfi. Ingjaldr greip upp stein ok fleygði til Hálfdanar, en hann skýtr sér undan í kaf. Njörfi komst á land í því ok Hálfdan í öðrum stað. Sóttu þeir at Ingjaldi í ákafa, ok er þat hafði gengit lengi, þá heyrðu þeir gný mikinn. Litu þeir þangat, sem þeim heyrðist gnýrinn, en er þeir litu aptr, var Ingjaldr horfinn, en í staðinn kominn grimmligr göltr ok lét ekki ógert. Sótti hann þá at þeim, svá at þeir máttu ekki annat gera en verja sik. Ok er þat hafði gengit nokkura stund, sneri göltrinn at Hálfdani ok greip allan kálfann af vinstra fæti honum. Í því kom Víkingr at ok höggr um þvera burstina á geltinum, svá at í sundr tók hrygginn. Sáu þeir, at Ingjaldr lá þar dauðr. Tóku þeir síðan eld ok brenndu hann upp at köldum kolum; fóru nú til skipa sinna ok binda sár Hálfdanar.

Eptir þat halda þeir í burt ok norðr til eyjar þeirar, er Þruma heitir. Þar réð fyrir sá maðr, er Refill hét, sonr Mæfils sækonungs. Hann átti þá dóttur, er Finna hét. Hún var kvenna fríðust ok bezt at sér ger um alla hluti. Hálfdan bað hennar, ok með atgangi Njörfa konungs, en vaskleika Víkings, fekk hann þetta ráð. Léttu þeir fóstbræðr þá hernaði sínum. Settist ok Njörfi konungr at ríki sínu. Staðfestist Víkingr þar ok varð jarls hans, en Hálfdan gerðist hersir ríkr ok bjó á þeim bæ, er í Vágum hét. Þar var stórr fjallvegr í millum, er Víkingr jarl átti fyrir at ráða. Heldu þeir sinni vináttu, meðan þeir lifðu, en færa var með þeim Hálfdani ok Njörfa.

9. Frá sonum Njörfa ok Víkings

Sá konungr réð fyrir Firðafylki, er Óláfr hét ok var Eysteinsson, bróðir Önundar, föður Ingjalds illráða. Allir váru þeir ótryggvir ok illir viðrskiptis. Hann átti sér dóttur þá, er Bryngerðr hét. Njörfi fekk hennar ok hafði hana með sér ok átti við henni níu sonu: Jökull var elztr þeira bræðra, Óláfr hét annarr, Grímr, Geitir, Teitr, Tyrfingr, Björn, Geirr, Grani ok Tóki. Þeir váru allir efniligir menn. Þó var Jökull langt fyrir þeim um alla atgervi. Metnaðarmaðr var hann svá mikill, at honum þótti ekki koma til jafns við sik. Óláfr gekk næst honum um allar íþróttir, en óeirinn ok ódæll um allt ok ójafnaðarfullr. Svá mátti kalla þá alla bræðr, ok váru miklir menn fyrir sér.

Víkingr átti ok níu sonu: Þorsteinn hét inn elzti sonr hans, annarr Þórir, Finnr, Úlfr, Steinn, Hrómundr, Finnbogi, Eysteinn ok Þorgeirr. Váru þeir efniligir menn ok íþróttamenn miklir. Þó var Þorsteinn fyrir þeim um alla hluti. Hann var manna mestr ok sterkastr, vingóðr ok vinfastr, tryggr ok trúr í öllum hlutum, seinþreyttr til allra vandræða, en galt grimmliga, ef hans var leitat. Varla þóttust menn vita hversdagliga, hvárt honum þótti vel eða illa, þótt mót honum væri gert, en löngu síðar lét hann sem nýgert væri. Þórir var skjótlyndr ok ákafamaðr inn mesti. Svall honum allt á æði, ef honum var mein gert eða í móti skapi. Sást hann ok ekki fyrir, við hverja sem um var at eiga eða hvat eptir kom, ok lét þat allt verða fram at ganga, er honum kom í hug at gera. Allra manna var hann fimastr á alla leika ok manna sterkastr. Hann gekk næst Þorsteini, bróður sínum.

Þessir ungu menn óxu upp allir senn í ríkinu.

Á fjallveg þeim, er millum var byggða Víkings ok Hálfdanar, var ein gjá furðu djúp. Þrjátigi alna var þar yfir gjána, er stytzt var. Kómust þar engir menn yfir, ok því váru engir vegir yfir þat fjall. Þat höfðu þeir Njörvi konungr ok Víkingr jarl ok Hálfdan prófat, hversu þeim gekk at hlaupa yfir gjána, ok gekk Víkingr í öllum herklæðum sínum, en Njörfi bjó sik sem léttligast til, en Hálfdan með því einu, at Víkingr tæki í móti honum.

Sátu þeir nú allir um kyrrt langan tíma. Rénaði aldri vinátta þeira Víkings jarls ok Njörfa konungs.

10. Þórir vá Óláf Njörfason

Þeir Njörfi ok Víkingr gerðust gamlir at aldri. Tóku synir þeira mjök at vaxa. Jökull gerðist ofstopamaðr mikill ok óeirinn um alla hluti. Nær var um aldr þeira Njörfasona ok Víkingssona. Váru þá, er þessi saga gerðist, inir yngstu tólf vetra, en þeir Þorsteinn ok Jökull á tvítugs aldri. Þeir lögðu leika með sér Njörfasynir ok Víkingssynir, ok gekk engu verr Víkingssonum. Á því lék konungssonum mikill metnaðr. Var Jökull í því sem öllu öðru inn kappsamasti. Var þat auðsét, at Þorsteinn eirði undan í öllum hlutum. Ekki varð Þorsteini þat til ámælis. Þorsteinn bar langt af bræðrum sínum ok öllum öðrum, þeim er menn til vissu. Hafði Víkingr jarl varat við sonu sína, at þeir skyldi eigi halda til kapps við konungssonu um neina leika, spara heldr afl sitt ok framgirni.

Þat var einn dag, at þeir höfðu knattleika konungssynir ok Víkingssynir. Gekk þá enn með miklu kappi fyrir þeim Njörfasonum. Hlífðist Þorsteinn þá enn við eptir vanda. Þeim Jökli var skipat saman, en þeim Óláfi ok Þóri ok svá hverjum sem aldr hafði til. Gekk nú svá um daginn. Þat bar til, at Þórir setti niðr knöttinn svá hart, at hann stökk yfir Óláf ok kom fjarri niðr. Óláfr reiddist þá ok þótti Þórir gera leik til sín. Sótti hann þá knöttinn. En er hann kom aptr, váru menn í leysingu ok ætluðu heim at fara. Óláfr sló þá með knatttrénu til Þóris, en er hann sá þat, hljóp hann undir höggit, ok kom tréit í höfuðit, ok sprakk fyrir. Þorsteinn hljóp þá í milli ok fleiri menn aðrir. Urðu þeir þá skildir.

Jökull mælti: "Eigi mun yðr þetta mikils þykkja vert, þótt Þórir fengi einn hnekkistikil í höfuðit."

Þórir roðnaði við orð Jökuls, ok skildu við svá búit. Þórir mælti þá: "Mér hafa legit eptir glófar mínir. Mun Jökull virða mér til hræðslu, ef ek þori ekki at sækja þá."

Þorsteinn mælti: "Eigi þykki mér þat ráð, at þit Óláfr finnizt."

"Fara mun ek sem áðr," segir Þórir, "því at þeir eru heim farnir."

Þórir gekk þá snúðigt aptr, ok er hann kom aptr á leikvöllinn, váru þeir allir á burt. Þórir gekk þá heim á veg til hallarinnar.

Þat var allt jafnsnemma, at konungssynir kómu heim til hallarinnar ok stóðu undir hallarveggnum. Þórir snaraðist þá at Óláfi ok lagði at honum miðjum með spjóti, svá at í gegnum stóð. Snerist hann þá á burt, ok festu þeir eigi fang á honum. Styrmdu þeir þá yfir Óláfi dauðum, en Þórir fór, til þess er hann fann bræðr sína.

Þorsteinn spyrr þá: "Hví er blóð á spjóti þínu, frændi?"

"Því," segir Þórir, "at ek veit eigi, nema hann Óláfr hafi skeinzt á oddinum."

"Þá muntu segja hann dauðan," segir Þorsteinn.

"Mér þykkir verða mega," segir Þórir, "þótt Jökull sé atgervismaðr um flest, at þó fái hann eigi grætt Óláf, bróður sinn."

"Illa er nú orðit," segir Þorsteinn, "því at ek veit, at föður mínum mislíkar."

En er þeir kómu heim, var Víkingr jarl úti ok var allfálátr. Hann mælti: "Svá fór sem mik varði um þik, Þórir, at þú mundir mestr ógæfumaðr af öllum mínum sonum. Þykkir mér þú nú þat hafa sýnt, er þú hefir orðit at bana sjálfum konungssyninum."

"Þat er nú ráð, faðir, at hjálpa syni þínum, þótt hann hafi hrapat í ógiftu. Hefir þú nóg brögð til þess. Þykki mér þú þat enn sýnt hafa, er þú vissir fyrir víg Óláfs ok sagði þér þat engi."

Víkingr sagði: "Eigi vinn ek þat til lífs Þóris at rjúfa eiða mína, því at vit Njörfi konungr höfum þat svarit báðir, at hvárr skyldi öðrum trúr ok hollr bæði leyniliga ok opinberliga. Þat hefir hann haldit í öllum greinum. Nú vil ek því eigi hafa verr en hann, at ek haldi stríði í móti honum, því at þat var eitt skeið, at mér var Njörfi konungr ekki óástfólgnari en synir mínir. Þarf ok ekki um þat at tala, at ek veiti Þóri enga hjálp. Skal hann ok burt verða ok koma aldri fyrir mín augu."

Þorsteinn mælti: "Hví munu vér þá ekki allir í burt fara bræðr, því at ekki munu vér við Þóri skilja? Skal ok eitt yfir okkr ganga."

"Því ræðr þú, frændi," segir jarl, "en mikil þykki mér ógifta Þóris, ef þat hlýzt af honum, at ek missi sonu mína alla ok þar með vináttu konungs, er bezt er at sér gerr um alla hluti, ok hér með þat lítils er vert, at ek missi lífit. En þat eina gleðr mik, at engum mun lagit verða at standa yfir þínum höfuðsvörðum, en þó mun þér nær ekit verða, ok muntu þat allt af Þóri hljóta, en þó er skaði at honum nokkurr fyrir karlmennsku sakir. Nú er hér sverð, Þorsteinn frændi, er ek vil gefa þér, er Angrvaðill heitir, ok hefir jafnan fylgt því sigr. Þat tók faðir minn af Birni blátönn dauðum. Ekki hefik fleira vápna, svá at afbragð sé á, utan kesju forna, er ek tók af Háreki járnhaus, ok veit ek, at hún er engum manni vápnfær. Nú ef þú vilt burt fara, Þorsteinn frændi, þá legg ek þat til með þér, at þú farir upp til vatns þess, er heitir Vænir. Þar mun standa bátr einn í hrófi, er ek á. Far á honum í hólm þann, er liggr í vatninu. Þar mun vera í skáli ok svá mikill kostr ok klæði, at yðr megi nægja um tólf mánuði. Geymið vel bátinn, því at ekki eru fleiri skip í nánd."

Síðan skildu þeir feðgar. Allir höfðu þeir góð klæði ok herklæði, er faðir þeira hafði fengit þeim, áðr þetta varð. Þorsteinn fór ok bræðr hans, þar til er þeir fundu bátinn, reru í hólminn ok fundu skálann. Var þar allnóg þat, er hafa þurfti, ok settust þar um kyrrt.

11. Frá Ógautan ok Jökli

Nú er þar til at taka, at Jökull ok þeir bræðr sögðu víg Óláfs föður sínum, — "ok er eigi til annat," segir Jökull, "en safna liði, fara heim at Víking ok brenna hann inni ok sonu hans alla, ok væri þó varla fullhefnt Óláfs."

Njörfi segir: "Þat banna ek með öllu, at nokkurt mein sé Víking gert. Veit ek, at þetta eru ekki hans ráð um líf sonar míns. Eru hér allir saklausir af nema Þórir. En vit Víkingr höfum svarizt í fóstbræðralag. Hefir hann þat allt bezt haldit. Skal ek ok engan ófrið efla honum á hendr. Þykki mér Óláfr ekki at bættari, þótt Þórir sé drepinn ok aukinn svá harmr Víkingi."

Fekk Jökull nú engan styrk af föður sínum til þessa. Var Óláfr heygðr eptir vanda fornum. Tók Jökull þá at halda sveit manna. Njörfi konungr tok fast at eldast, svá at Jökull hafði landvörn at mestu.

Þat var einn dag, at tveir menn gengu fyrir Njörfa, ok váru báðir í bláum heklum. Þeir kvöddu konung. Konungr spurði þá af heiti. Annarr nefndist Gautan, en annarr Ógautan. Þeir beiddu konung vetrvistar.

Konungr sagði: "Illa lízt mér á ykkr. Mun ek ekki við ykkr taka."

Jökull mælti: "Eruð þit íþróttamenn nokkurir?"

Ógautan mælti: "Lítit er allt um þat, en þó vitum vit fleira en okkr er sagt."

"Þá þykki mér ráð," segir Jökull, "at þit farið í flokk minn ok verið með mér." Svá gerðu þeir. Jökull gerði við þá vel.

Þat hafði frétzt til konungs hallar, at Víkingr hafði rekit burtu sonu sína. Jökull vildi því ekki trúa ok fór til Víkings með mikit fjölmenni. Víkingr frétti, hvat hann vildi. Jökull spyrr, hvat hann vissi til óhappamannsins Þóris. Víkingr kvaðst hafa rekit þá burt ok þeir væri ekki þar. Jökull beiddist at rannsaka herbergi. Víkingr lét þat til reiðu, en segir konung þat eigi ætlat hafa, at hann mundi bregðast sér. Rannsökuðu þeir húsin ok fundu eigi, sem ván var, ok fóru heim við svá búit. Þótti Jökli illa, er hann spyrr ekki til þeira bræðra.

Jökull mælti þá til þeira Ógautans: "Muntu ekki víss verða með listum þínum, hvar þeir bræðr eru niðr komnir?"

"Eigi mun þat," segir Ógautan. "Þú skalt fá okkr bræðrum eitt hús at sofa í, ok þar skal engi koma fyrr en þú ok þó eigi fyrr en á þriggja daga fresti."

Lét Jökull svá gera. Var þeim fengin ein skemma at sofa í. Jökull lagði ríkt við, ef nokkurr nefndi þá, ok skyldi engu fyrir týna nema lífinu. Snemma þenna dag kom Jökull í skemmuna til þeira bræðra.

Ógautan mælti þá: "Þú ert bráðlátr, Jökull, því at ek er nývaknaðr, en þó má ek segja þér til Víkingssona. Þú munt vita, hvar vatn þat er, sem Vænir heitir. Þar stendr í hólmr ok skáli. Þar eru þeir Víkingssynir."

Jökull mælti: "Ef þetta er sem þú segir, þá sé ek enga ván til, at þeim verði nát."

Ógautan mælti: "Allt þykki mér þér verða sem móðurlausu barni, ok litlu ætla ek þú orkir, ef þú ert einn at. Nú vil ek," segir Ógautan, "segja þér, at ek á einn belg, þann er veðrbelgr heitir, en ef ek hristi hann, þá stendr ór honum stormr ok vindr með svá stórri grimmd ok kulda, at innan þriggja nátta skal lagðr svá sterkr íss á vatnit, at ríða skal mega hestum, þótt vili."

"Þat er þó satt at segja," sagði Jökull, "at þú er mikill listarmaðr, ok má með þessu einu komast í hólmann, því at skip eru ekki nema við sjó, ok færir þau engi svá langan veg."

Eptir þat tók Ógautan belg sinn ok hristi. Kom þar ór mikil óveðran sakir fjúks grimmdar, at engi maðr mátti úti vera. Þótti mönnum þetta undrum gegna. En at liðnum þremr nóttum var hvert vatn ok fjörðr lagðr. Jökull safnar mönnum saman, ok verða þrír tigir manna.

Ekki var Njörfa konungi um þessa ferð, sagði sér svá hugr um segja, at honum mundi aukast harmr, en minnka eigi, — "mun ek missa í þessari ferð flesta alla sonu mína ok marga menn aðra. Mundi svá betr hafa verit, er ek vildi í fyrstu, at vér hefðim sætzt við Þóri ok haft vináttu Víkings jarls ok sona hans."

12. Bardagi Njörfasona ok Víkingssona

Nú býst Jökull við þrjá tigi manna ok at auk Gautan ok Ógautan. Þenna morgun vaknar Þorsteinn í skála sínum ok mælti: "Vakir þú, Þórir?"

"Vaki ek," segir hann, "en sofit hefi ek hér til."

"Þat vil ek," segir Þorsteinn, "at vér búumst burt ór skálanum, því at ek veit, at Jökull kemr hér í dag við marga menn."

"Ekki hygg ek þat," segir Þórir, "ok vil hvergi fara, eða hvat hefir þú at marki?"

"Mik dreymdi," segir Þorsteinn, "at hingat runnu þrjátigi vargar, ok váru sjau bjarndýr ok inn áttundi rauðkinni, hann var mikill ok grimmligr, ok at auk tvær refkeilur. Þær fóru fyrir flokkinum ok váru heldr illiligar, ok á þeim var mér mestr óþokki. Vargarnir sóttu at oss allir, ok þótti mér þar koma um síðir, at þeir rifu í sundr alla bræðr mína nema þik einn, ok þó felltu. Marga þótti mér vér drepa björnuna, en alla drap ek vargana ok ina minni refkeiluna, enda fell ek þá."

"Hvat ætlar þú merkja draum þenna?" segir Þórir.

"Þat ætla ek," segir Þorsteinn, "at rauðkinni sá inn stóri sé fylgja Jökuls, en birnirnir sé fylgjur bræðra hans, en vargarnir munu mér sýnzt hafa svá margir sem menn munu vera með þeim, því at þeir munu hafa varga hug á oss, en þar at auk váru refkeilur tvær. Þekki ek ekki þá menn, er þær fylgjur munu eiga. Þat ætlak, at þeir sé nýkomnir til Jökuls ok munu vera óþokkasælir af flestum mönnum. Nú hefik sagt þér þessa ætlan, ok munu vár skipti svá fara sem mér hefir þótt í svefninum. Vilda ek, at vér forðuðumst vandræði."

"Ekki ætla ek þetta nema draumaskrímsl," segir Þórir, "ok hugarboð þitt, enda væri eigi ógaman, þótt vér reyndum með oss."

"Ekki þykki mér svá," kvað Þorsteinn, "ok hygg ek, at ójafnliga sé til ætlat. Vilda ek, at vér bjuggumst í burt."

Þórir kveðst þat eigi vilja, ok varð svá at vera. Þorsteinn stóð upp ok tók vápn sin ok svá bræðr hans allir. Þórir var inn tómlátasti.

Var þat allt jafnsnemma, er þeir váru búnir, at Jökull kom at með menn sína. Tvær dyrr váru á skálanum. Varði Þorsteinn dyrr aðrar ok þrír bræðr hans, en Þórir aðrar við fimmta mann. Tókst þá sókn in harðasta. Vörðust þeir bræðr harðla vel, en Jökull sótti svá fast at þeim dyrum, sem Þórir var við, at þá fellu þrír bræðr hans, en einn hrökk ór dyrunum ok þangat, sem Þorsteinn var. Varði Þórir þá enn nokkura stund dyrrnar, en vildi með engu móti hopa. Snarast hann þá út ór dyrunum ok komst fram á ísinn hjá þeim. Slá þeir þá hring í kringum hann, en hann verst ágæta vel. En er Þorsteinn sá þat, hleypr hann út ór skálanum ok bræðr hans, þeir er eptir lifðu, ofan á ísinn, þar sem Þórir var. Varð þá enn hörð hríð. Þorsteinn ok Þórir váru mjök stórhöggvir. Þar kom um síðir at, at allir bræðr Þorsteins váru fallnir nema Þorsteinn ok Þórir. Fallnir váru ok Njörfa synir allir nema Jökull ok Grímr.

Þorsteinn gerðist þá furðu móðr, svá at hann gat varla staðit. Sér hann þá, at hann mun falla. Váru ok allir fallnir nema Gautan ok Ógautan af hinum. Þórir var þá bæði móðr ok sárr. Þá tók at dimma fast af nótt. Þorsteinn snarast þá at Gautan ok leggr Angrvaðli í gegnum hann, enda fellr hann þá í valnum. Stóðu þeir þá þrír upp Jökull, Grímr ok Ógautan. Leituðu þeir þá Þorsteins í valnum. Þóttust þeir þá finna hann, en þat var Finnr, bróðir Þorsteins, því at þeir váru svá líkir, at hvárugan mátti frá öðrum kenna. Grímr segir Þorstein dauðan. Ógautan segir, at þat skyldi ekki um grun gera, ok hjó af honum höfuðit, ok blæddi eigi, því at Finnr var dauðr.

Síðan fóru þeir burt ok heim. Spyrr Njörfi konungr, hversu farit hefði með þeim. Lét konungr lítt yfir ferð þeira ok kveðst nú hafa fengit meiri skaða en þótt hann missti Óláfs, sonar síns, látit nú sjau sonu sína ok fjölda annarra manna. Settist Jökull nú um kyrrt.

 

Index  |  Previous page  |  Next page