The Northern Way

Sagas and Tales in Old Icelandic

9. Frá Hjörólfi Hjörleifssyni

Hjörleifr konungr ok Hildr in mjóva áttu tvá sonu. Hét inn ellri Hjörólfr, en inn yngri Hálfr. Hjörleifr konungr fell í víkingu. Ásmundr hét konungr. Hann fekk Hildar innar mjóvu ok fóstraði sonu Hjörleifs konungs.

Þá er Hjörólfr var þrettán vetra, þá bjóst hann at fara í hernað. Hann hafði hvert skip, er hann fekk, smá ok stór, ný ok forn, ok hvern mann, er hann fekk, frjálsan ok nauðgan. Þeir höfðu margt til vápna: stengr ok stafi, klumbur ok kraka. Fyrir þá sök er þat kallat síðan Hjörólfsfæri, er ófimligt er. En er hann kom til orrostu við víkinga, þá treystist hann liðsfjölda ok lagði til orrostu. Hann hafði lið ókænt ok vápnlaust, ok fell margt lið hans, en sumt flýði, ok kom við þat aptr at hausti, ok varð hann lítill maðr fyrir sér.

10. Frá Hálfi konungi ok Hálfsrekkum

Eptir um várit var Hálfr tólf vetra gamall, ok var engi maðr jafnmikill eða jafnsterkr sem hann. Þá bjóst hann at fara í hernað, ok hafði hann eitt skip nýtt ok vel búit.

Á Hörðalandi var jarl sá, er Álfr inn gamli hét. Hann átti Gunnlöðu, dóttur Hrómundar berserks, systur Hámundar hersis ins frækna. Synir þeira váru tveir, ok hét hvárrtveggi Steinn. Inn ellri var þá átján vetra gamall. Hann var þá ráðgjafi Hálfs konungs. Engi skyldi fara yngri en hann eða bernskari. Steinn mikill stóð í garðinum. Engi skyldi fara, sá sem eigi fengi hafit steininn af jörðu. Engi skyldi sá fara, at eigi væri hreystimaðr, svá at aldri kvíddi eða mælti æðru eða brygði grönum fyrir sára sakir. Steinn inn yngri Gunnlaðarson var eigi færr fyrir aldrs sakir, því at hann var tólf vetra gamall.

Hámundr hersir átti tvá sonu, ok hét annarr Hrókr inn svarti, en annarr Hrókr inn hvíti. Þeir váru valdir til ferðar þessar. Áslákr hét ríkr bóndi. Hans synir váru þeir Egill ok Erlingr. Þeir váru ágætir menn. Vémundr hét merkismaðr Hálfs konungs. Fjórir menn fylgdu honum ór hirðinni. Þá var leitat um ellefu fylki. Fengust þar tólf menn. Þar váru bræðr tveir Haukr ok Valr, Styrr inn sterki, Dagr inn prúði, Börkr ok Brynjólfr, Bölverkr ok Haki, Hringr ok Hálfdan, Stari ok Steingrímr, Stúfr ok Gauti, Bárðr ok Björn. Þeir váru tuttugu ok þrír, er þeir ýttu.

It fyrsta kveld, er þeir lögðu til hafnar, þá var regn mikit. Þá bað Steinn tjalda. Konungr svarar: "Viltu enn tjalda hús sem heima?" Síðan kölluðu þeir hann Innsteinn.

En um daginn eptir reru þeir fyrir andnes eitt í hvössu veðri. Maðr stóð á nesinu ok bað fars. Konungr bað hann standa á stýristöngu til kvelds. Hann kvað þat vel mælt ok kvað sér þá þykkja skipat nær konunginum. Svá var gert. Þessi maðr var Steinn Gunnlaðarson inn yngri. Hann var síðan kallaðr Útsteinn.

Margt var gert til varnaðar þeira lögum fyrir kapps sakir. Þat var eitt, at engi þeira skyldi hafa lengra sverð en alnar, svá skyldi nær ganga. Þeir létu gera söx til þess, at þá skyldi höggin stærri. Engi þeira hafði minna afl en tólf meðalmenn. Aldri hertóku þeir konur né börn. Engi skyldi sár binda fyrr en at jafnlengd annars dags. Við engum var þeim tekit, er minni var at afli eða hreysti en nú var sagt. Þeir herjuðu víða um lönd ok höfðu jafnan sigr. Hálfr konungr var átján sumr í hernaði. Þat var siðr þeira at liggja jafnan fyrir andnesjum. Þat var annarr siðr þeira at tjalda aldri á skipi ok aldri hálsa segl fyrir ofviðri. Þeir váru kallaðir Hálfsrekkar, ok hafði hann aldri fleiri á skipi en sex tigi.

11. Ásmundr bauð Hálfi konungi

Hálfr konungr fór til ríkis síns ór hernaði. Þeir fengu storm mikinn í hafi. Skip þeira varð ekki ausit. Þá var þat ráðs tekit at hluta mann fyrir borð, en þess þurfti eigi, því at hverr bauð sínum félaga fyrir borð at fara. En er þeir stigu fyrir borð, þá mæltu þeir: "Strálaust er fyrir stokkum."

En er Hálfr konungr kom til Hörðalands, þá fór Ásmundr konungr á fund hans ok gerðist hans maðr ok sór honum eiða ok bauð honum til veizlu ok hálfu liði hans. En annan morgin, er konungr bjóst ok sagði, at helmingr liðs skyldi eptir vera á skipum, kvað Innsteinn:

"Upp mundum vér
allir ganga,
skatna beztir,
af skipum várum,
láta brenna
bragninga sveit
ok Ásmundar lið
aldri týna."

Konungr kvað:

"Vér skulum hálfir
herjar þessa
sáttir sækja
frá sjó neðan.
Ásmundr hefir
oss of boðna
hringa rauða,
sem hafa viljum."

Innsteinn kvað:

"Sér eigi þú allan
Ásmundar hug,
hefir fylkir sá
flærð í brjósti.
Mundir þú, þengill,
ef vér því réðim,
mági þínum
mjök lítt trúa."

Konungr kvað:

"Ásmundr hefir
oss of unnit
margar tryggðir,
sem menn vitu.
Mun eigi góðr konungr
ganga á sáttir
né gramr annan
í griðum véla."

Innsteinn kvað:

"Þér er orðinn
Óðinn til gramr,
ef þú Ásmundi
allvel trúir.
Hann mun alla
oss of véla,
nema þú veittar
viðsjár fáir."

Konungr kvað:

"Æ lystir þik
æðru at mæla,
munat sá konungr
sáttir rjúfa.
Gull eigum þar
ok gersimar,
hringa rauða,
frá hans búum."

Innsteinn kvað:

"Hálfr, dreymdi mik, —
hyggðu at slíku, —
at logi léki
of liði váru,
illt væri þar
ór at leysast.
Hvat kveðr þú, þengill,
þann draum vita?"

Konungr kvað:

"Gefa mun ek hverjum
hjálm gullroðinn
fræknra drengja,
er fylgja mér.
Þat mun at líta
sem logi brenni
skjöldungs liði
of skarar fjöllum."

Innsteinn kvað:

"Enn dreymdi mik
öðru sinni:
hugðak á öxlum
elda brenna.
Gruna tek ek nokkut,
at þat gott viti.
Hvat kveðr þú, þengill,
þann draum vita?"

Konungr kvað:

"Hrynja um herðar
þeim, er hamalt fylkja,
grams verðungu,
gylldar brynjur.
Þat mun á öxlum
öðlings vinum
ljóst at líta,
sem logi brenni."

Innsteinn kvað:

"Þat dreymdi mik
þriðja sinni,
at vér í kaf niðr
komnir værim.
Eiga mun allstórt
um at véla.
Hvat kveðr þú, þengill,
þann draum vita?"

Konungr kvað:

"Fulllangt er sjá
fíflskapr talaðr,
vera kveð ek ekki
undir slíku.
Segðu enga,
svá at heyri,
drauma þína
í degi síðan."

Innsteinn kvað:

"Hlýði Hrókar
í her konungs
orðum mínum,
Útsteinn þriði:
Göngum allir
upp frá ströndu,
kunnum ekki
konungs mál of þat."

Útsteinn kvað:

"Konung látum vér
keppinn ráða
fyrir í fólki
um farir várar.
Hættum, bróðir,
svát honum líki,
fjörvi okkru
með frömum vísi."

Innsteinn kvað:

"Hlítt hefir fylkir
í förum úti
mínum ráðum
mörgu sinni.
Nú kveð ek engu,
er ek mæli,
hlýða vilja,
síz hingat kómum."

Index  |  Previous page  |  Next page